Heel veel mensen hebben gedurende de nacht last van de drang om te moeten plassen. Dit heet nocturia, en is een van de meest veelvoorkomende slaap disrupties die mensen ervaren. Er wordt vaak gedacht dit dit grotendeels voorkomt bij oudere mensen, echter hebben jongere mensen hier ook last van.

Vaak naar het toilet moeten in de nacht zorgt uiteraard voor disruptie in je slaap, en kan er voor zorgen dat je weer moeilijk in slaap valt. Het kan dus zeker een effect hebben op de kwaliteit en lengte van je slaap. Nocturia kan verschillende oorzaken hebben en kan zelfs gelinkt worden aan verschillende gezondheidsaandoeningen.

Hoewel in de nacht moeten plassen veel voorkomt, zou het niet geaccepteerd moeten worden als onvermijdelijk. In veel gevallen kunnen er duidelijke stappen ondernomen worden mits je de achterliggende oorzaken, consequenties en behandelingen kent.

Wat is nocturia?

Wanneer iemand nocturia heeft wil dit zeggen dat de persoon meerdere keren gedurende de nacht wakker wordt om te plassen. Vaak is het een symptoom van andere aandoeningen, niet een ziekte of aandoening op zichzelf.

Volgens de definitie van nocturia heb je het pas wanneer je meer dan een keer per nacht naar het toilet gaat. Volgens deze definitie hebben veel mensen nocturia. Veel mensen hebben echter geen problemen bij twee keer in de nacht wakker worden, aangezien ze meteen weer in slaap vallen. Het wordt pas een probleem wanneer je niet meer opnieuw in slaap kunt vallen.

Nocturia komt dus erg vaak voor bij mannen en bij vrouwen. Studies hebben bevonden dat 69% van de mannen en 76% van de vrouwen die ouder zijn dan 40 jaar last hebben van nocturia. Ongeveer een derde van de volwassenen over de 30 jaar heeft hier ook last van.

Nocturia komt vaker voor bij oudere mensen. Vooral bij mannen. Studies laten zien dat ongeveer 80% van alle oudere mensen last hebben van meerdere toiletbezoekjes gedurende de nacht.
Is vaak wakker worden in de nacht om te plassen slecht voor je nachtrust?
Vaak in de nacht moeten plassen kan grote invloed hebben op je gezondheid. Het kan namelijk gecorreleerd zijn met onderliggende gezondheidsproblemen. Daarnaast zorgt het frequent wakker worden ook nog voor aanvullende slaapproblemen en gezondheidsaandoeningen. Het is dus op zichzelf niet slecht mits je er geen last van hebt. Het is vaak wel een symptoom van andere gezondheidsaandoeningen.

Zorgt vaak plassen voor verstoorde slaap?

Meerdere onderzoeken vinden consistent dat nocturia een van de meest veel voorkomende oorzaken is van verstoorde slaap en nachtrust. Ook bij ouderen worden het vaak bevonden als een van de hoofdoorzaken van slechte slaap en slapeloosheid.

Veel mensen hebben na het plassen vaak moeite om weer opnieuw in slaap te vallen, wat slechtere slaapkwaliteit en nachtrust betekent. Het is niet verrassend dat vaak vermoeid zijn overdag vaak voorkomt bij mensen die in de nacht plassen. Ook kan deze vermoeidheid overdag zich uiten in slechtere fysieke en mentale functionaliteit en je prikkelbaar voelen.

Waarom plas je vaak in de nacht?

Er zijn voornamelijk drie oorzaken die er voor zorgen dat je vaak in de nacht moet plassen. Dit zijn met name:

• Te veel urine productie gedurende de nacht
• Minder capaciteit van de blaas
• Andere slaapdisrupties

Elk van deze aandoeningen kan gelinkt worden aan verschillende onderliggende gezondheidsproblemen.

Te veel urine productie gedurende de nacht

Te veel urine produceren is een van de meest veelvoorkomende oorzaken van in de nacht moeten plassen. Het is namelijk verantwoordelijk voor 88% van alle gevallen.

Voor veel mensen kan kan te veel urineproductie simpelweg gelinkt worden aan te veel drinken voordat je naar bed gaat. Dit kan ook echter een gevolg zijn van diabetes, slecht functioneren van de nieren of medicatie. Ook cafeïne en alcohol consumptie kunnen een invloed hebben op de urineproductie en dus een oorzaak zijn.

Een verhoging in de urineproductie wat alleen in de nacht plaatsvindt kan zich voordoen wanneer je meer drinkt, maar het kan ook komen omdat je je lichaam verplaatst in een liggende positie. Dit kan er dan voor zorgen dat je vocht in je benen ophoopt en er voor zorgen dat je meer vocht afdrijft en dus meer moet plassen. Dit komt echter voornamelijk voor bij ouderen.

Er is ook onderzoek wat laat zien dat veranderingen in het dagritme, ook wel het circadiaans ritme genoemd, bij ouderen veranderd. Deze verandering kan er voor zorgen dat de meeste urineproductie bij ouderen met name gedurende de nacht en avond plaatsvindt.

Minder capaciteit van de blaas

Zelfs zonder een toename in urineproductie kan een mindere capaciteit van de blaas ook voor problemen zorgen.

urineweginfecties zijn een van de meest voorkomende oorzaken voor veranderingen in de capaciteit van de blaas. Ze kunnen ook voorkomen bij mannen die een vergroting in de prostaat hebben of overactiviteit in de blaas.

Een verhoging in de drang om te urineren, ontsteking in de urineweg of blaasstenen kunnen allemaal een risico zijn voor het verminderen van de blaascapaciteit.

Sommige mensen ervaren een toename in de frequentie om te plassen gedurende de dag terwijl anderen juist dit effect in de nacht hebben.

Andere slaapdisrupties

We kijken vaak naar plassen in de nacht als een disruptie van slaap. Er is echter steeds meer bewijs dat andere slaapproblemen ook een grote factor kunnen zijn bij het moeten plassen in de nacht.

Een van de meest duidelijke voorbeelden is slaapapneu. Slaapapneu zorgt voor korte momenten in de nacht waarin er gestopt wordt met ademen. Vaak moeten plassen in de nacht komt voor bij ongeveer 50% van de mensen met slaapapneu.

Dit komt omdat slaapapneu zorgt voor een vermindering in de zuurstoftoevoer en een verandering in je hormonen gedurende je slaap. Dit zorgt voor een toename in je urineproductie. Daar bovenop komt nog dat mensen met slaapapneu vaak in de nacht wakker worden en de drang om te plassen dus ook vaker voelen.

Het is nog niet echt duidelijk of andere slaapaandoeningen zorgen voor nocturia of dat het andersom is. het is waarschijnlijker dat slaapproblemen, inclusief slapeloosheid, juist er voor zorgen dat iemand niet meer kan slapen nadat ze naar het toilet zijn gegaan.

Tips om minder vaak naar de wc te gaan

Omdat vaak plassen in de nacht significante effecten kan hebben op iemands gezondheid en verwant kan zijn aan andere gezondheidsaandoeningen, is het belangrijk om eerst te praten met je dokter over nocturia.

het kan namelijk zijn dat een onderliggende aandoening zorgt voor je plaspauzes in de nacht. Alleen een dokter kan dit vaststellen. Veel mensen die last hebben van nocturia kunnen dit dan behandelen met medicijnen of juist aanpassingen aan hun huidige medicijnen.

Verschillende veranderingen in je leefstijl kunnen ook helpen tegen problematische nocturia. Deze veranderingen zijn:

• Minder water drinken in de avond
• Minder cafeïne en alcohol consumptie, vooral in de late middag en avond
• Meer focus leggen op slaaphygiëne. Dit zijn met factoren zoals je slaapkamer omgeving en slaapgewoonten. Voorbeelden van goede slaaphygiëne zijn:
• Een consistent slaapritme aanhouden
• Een avond routine hebben
• Ontspanningstechnieken beoefenen zodat je makkelijker in slaap valt maar ook wanneer je terug naar bed gaat in de nacht nadat je naar het toilet bent geweest.
• Dagelijkse beweging
• Een bed met een matras, kussen en dekbed wat bij jou past.
• Minimaal licht in de omgeving, koele temperatuur en een fijne geur
• Geen elektronica in de slaapkamer

Deze aanpassingen in leefstijl maken kan het aantal toiletbezoekjes in de nacht verminderen, echter soms niet compleet elimineren. Voor oude mensen is het dus belangrijk dat dit veilig gebeurd. Zorg er dus voor dat ouderen mensen altijd lampjes hebben onderweg naar het toilet en dat er geen dingen zijn waar ze over kunnen struikelen zoals kabels of tapijt.

Conclusie

Vaak is plassen in de nacht dus een symptoom van een andere gezondheidsaandoening wanneer het niet te verhelpen is met aanpassingen in de slaaphygiëne of minder water drinken in de avond. Daarom is het altijd een goed idee om dit een keer bij een dokter te laten checken zodat je duidelijkheid hebt.

Wil je meer blogs lezen over hoe je je slaap kan optimaliseren? Klik dan hier