Voor veel vrouwen kan zwangerschap de slaap sterk beïnvloeden. Discomfort, veranderingen in de hormonen, opwinding en angst over een toekomstige moeder zijn kunnen allemaal slaapproblemen meebrengen. Er is zelfs een studie die bevond dat maar liefst de helft van de vrouwen last hadden van slapeloosheid tijdens de zwangerschap.

Slaap is een essentieel deel van de prenatale zorg. Wanneer je moeite hebt met slapen tijdens de zwangerschap ben je gelukkig niet alleen. In deze blog behandelen we de meest voorkomende slaapproblemen voor zwangere vrouwen, de beste slaapposities en extra tips en advies over hoe je tijdens de zwangerschap de beste slaap krijgt.

Waarom verandert slaap tijdens de zwangerschap?

Er is een waslijst aan factoren die voor slapeloosheid kunnen zorgen tijdens zwangerschap. Vanaf het eerste trimester zorgen fluctuerende hormoon niveaus voor verschillende slaapproblemen en discomfort wat er voor kan zorgen dat je slaap verstoord wordt. Om een paar veelvoorkomende te noemen:

• Misselijkheid
• Overgeven
• Hogere hartslag
• Kortademigheid
• Hogere lichaamstemperatuur
• Vaak moeten plassen in de nacht
• Krampen

Naarmate je in de latere stadia van zwangerschap komt kunnen verwachtende moeders ook last krijgen van rugpijn en moeite hebben met een comfortabele positie vinden om in te slapen aangezien de buik natuurlijk steeds groter wordt. Wanneer de baby veel schopt of beweegt kan dit ook bijdragen aan slapeloosheid in de nacht. De opwinding om een moeder te worden, de angst om te bevallen, veranderingen in hormonen en andere verantwoordelijkheden kunnen er ook voor zorgen dat je in de nacht wakker ligt. In het derde trimester ervaren veel vrouwen ook nog eens heftige dromen die de slaapduur en kwaliteit verder kunnen verstoren

Slaapaandoeningen en problemen tijdens zwangerschap

De meest voorkomende slaapaandoeningen die zich voor doen tijdens de zwangerschap zijn slaapapneu, rusteloze benen en brandend maagzuur

Slaapapneu

Omdat je in gewicht aankomt tijdens de zwangerschap en de luchtwegen dicht kunnen zitten kan dit leiden tot snurken tijdens zwangerschap, wat een risicofactor kan zijn voor hoge bloeddruk. Sommige vrouwen ontwikkelen hierdoor slaapapneu. Dit is een slaapaandoening die gekarakteriseerd wordt door snurken, hijgen en kleine momenten waarin gestopt wordt met ademen. Slaapapneu kan er tijdelijk voor zorgen dat er minder zuurstof bij de foetus komt en het risico op een keizersnede doen toenemen.

Slaapapneu komt bij ongeveer 1 op de 5 vrouwen die zwanger zijn voor.

Rusteloze benen

Mensen met rusteloze benen voelen vaak vervelende sensaties en prikkelingen in hun benen die het best beschreven kunnen worden als vervelende jeuk of kietelen. Dit zorgt er voor dat de persoon de benen op een gegeven moment moet bewegen, waardoor de vervelende sensaties tijdelijk weer weggaan. Dit kan er uiteraard voor zorgen dat het in slaap vallen een stuk moeilijker wordt, aangezien de symptomen van rusteloze benen vaak het ergst zijn wanneer de persoon in rust is.

Een studie laat zien dat rusteloze voor komt bij ongeveer een derde van de vrouwen voor tijdens het derde trimester. Wil je meer lezen over rusteloze benen? Check dan onze blog waarin we tips geven voor rusteloze benen.

Brandend maagzuur

Ook wel gastro-oesofageale refluxstoornis genoemd, zorgt voor een erg ongemakkelijke brandende sensatie in de keel, vaak vooral wanneer je ligt. Het is een van de meest voorkomende slaapaandoeningen bij zwangere vrouwen tijdens alle trimesters. Ongeveer een kwart van zwangere vrouwen in het eerste trimester en ongeveer de helft in het derde trimester. De kans op brandend maagzuur neemt dus toe naarmate je verder komt in de zwangerschap. Wanneer je regelmatig last hebt van brandend maagzuur kan dit niet alleen de slaap verstoren, maar ook de slokdarm beschadigen.

Dit zijn enkel de meest voorkomende slaapaandoeningen bij vrouwen waar ook daadwerkelijk onderzoek naar is gedaan. Er zijn natuurlijk nog meer slaapaandoeningen maar dit zijn de 3 meest voorkomende en degene waar de vrouwen het meest last van hebben.

Waarom is slaap belangrijk tijdens de zwangerschap?

Goede slaapduur en slaapkwaliteit tijdens de zwangerschap is uiteraard belangrijk voor de moeder, maar ook voor de baby. Voor de moeder kan slapeloosheid zorgen voor vermoeidheid overdag, maar het speelt ook een grote rol bij:

• Het onderhouden van je geheugen
• Capaciteit om te leren
• Eetlust (slechte slaap kan voor onbewust meer eetlust zorgen)
• Gemoedstoestand en stemming
• Keuzes kunnen maken.

Chronische slapeloosheid kan ook een tol nemen op je immuunsysteem. Dit is een van de voornaamste redenen waarom onderzoekers denken dat slapeloosheid zo veel impact kan hebben op de baby. En aangezien slaap ook helpt met je bloedsuikerspiegel reguleren is het niet verrassend dat studies laten zien dat slechte slaap tijdens de zwangerschap een correlatie heeft met zwangerschapsdiabetes.

Daarnaast laat onderzoek ook zien dat vrouwen die chronisch te weinig of te veel slaap krijgen tijdens de eerste fase van de zwangerschap een toename hebben op hoge bloeddruk. In het derde trimester kan ernstige slapeloosheid ook leiden tot een conditie die pre-eclampsie wordt genoemd. Dit is een aandoening die tot een te vroege geboorte kan leiden en voor blijvende complicaties kan zorgen aan het hart, de nieren en andere organen van de moeder.

Er is nog meer onderzoek nodig om naar andere variabelen te kunnen kijken. Het is in ieder geval duidelijk dat er een correlatie is tussen slechte slaap voor de moeder en complicaties voor de moeder zelf. Daarnaast brengt het ook risicofactoren voor de foetus mee waaronder vroegtijdige geboorte, laag geboortegewicht, risico op keizersnede en depressie.

Er is zelfs een studie die laat zien dat slechte slaap van de moeder tijdens de zwangerschap slechte slaap en huilen voor de baby kan voorspellen.

Tips en behandelingen tegen slechte slaap tijdens de zwangerschap

Er zijn een aantal manieren waarmee je de slaapproblemen die bij zwangerschap komen kijken kan verminderen. De voornaamste factoren zijn aanpassingen in je slaappositie en aanpassingen in je slaaphygiëne. Goede slaaproutine samen met het managen van zwangerschap gerelateerde slaapstoornissen is een van de belangrijkste dingen die je kan doen om betere slaap te krijgen.

Behandelingen

Sommige therapiemethodes zijn effectief bewezen voor het behandelen vaan slaapaandoeningen zoals een CPAP-masker. CPAP staat voor Continuous Positive Airway Pressure en wordt vaak gebruikt bij slaapapneu. Maagzuurremmers kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden bij regelmatig brandend maagzuur, en verschillende vitamines en mineralen kunnen gebruikt worden voor de behandeling tegen rusteloze benen.

Het is echter nog niet duidelijk wat nu precies de oorzaak is voor rusteloze benen tijdens zwangerschap. Oplossingen kunnen dus vitaminesuppletie en mineraalsuppletie zijn, maar ook hittetherapie en massage. Er is nog niet echt een consensus wat nu de beste behandeling is.

Aangezien sommige ingrediënten een risico voor de foetus kunnen zijn wordt het uiteraard altijd aangeraden om dit eerst met een dokter of arts te bespreken.

Slaapposities voor tijdens de zwangerschap

Slapen op de linkerzijde met de benen licht gebogen wordt over het algemeen gezien als de beste slaappositie tijdens de zwangerschap. Deze positie zorgt voor de beste bloedtoevoer naar het hart, de nieren en baarmoeder en dus de beste toevoer van nutriënten naar de foetus. Op de rechterzij slapen kan ook maar is niet zo optimaal als op de linkerzijde.

Het kan helpen om een paar extra kussens te gebruiken wanneer je op je zij slaapt, vooral als je normaal niet op je zij slaapt. Een kussen onder de buik of een kussen tussen de knieën zijn opties die vaak gebruikt worden.

Naarmate de foetus groter wordt is op de rug slapen tijdens de zwangerschap geen goed idee. Op de rug slapen kan dan druk leggen op de vena cava ader. Dit kan voor minder goede bloedtoevoer zorgen en duizeligheid veroorzaken. Korte periodes op de rug liggen is prima, maar probeer het te vermijden wanneer mogelijk. Op de buik slapen is voor de meeste zwangere vrouwen simpelweg onpraktisch, vooral naarmate de buik groter wordt.

Slaaphygiëne voor zwangere vrouwen

Goede slaaproutine en slaaphygiëne is belangrijker dan ooit tijdens de zwangerschap. Naast aanpassingen in slaappositie en extra kussens kunnen de volgende tips je helpen:

• Zorg er voor dat de kamer donker is. Ook geen schermen, nachtlampen of lichtjes van de wekker.
• Ga op dezelfde tijd naar bed en wordt op dezelfde tijd wakker.
• Zorg dat je tijd hebt om af te schakelen door voordat je naar bed gaat een bad te nemen, een boek te lezen of een andere ontspannende activiteit te ondernemen
• Verminder cafeïne en vermijd het compleet in de avond en later in de middag.

Er zijn uiteraard nog veel meer tips die we uitgebreid in onze blog behandelen over tips tegen slapeloosheid. Lees ‘m hier!

Conclusie

Het is heel normaal dat er verschillende complicaties optreden met betrekking tot slaap tijdens de zwangerschap aangezien erg veel vrouwen hier te maken mee krijgen. Het is alleen wel belangrijk dat hier vervolgens rekening mee gehouden wordt wanneer het ernstig wordt aangezien slapeloosheid effecten kan hebben op de moeder, maar ook de foetus en het kind.

Hopelijk kan je met deze tips verder aan de slag en lukt het je om het beste halen uit je zwangerschap. Wil je meer tips lezen over hoe je je slaap kan optimaliseren? Lees dan onze andere blogs.