Lig je regelmatig te rollen in bed, snurk je veel of heb je moeite met ademhaling in de nacht? Het is bewezen dat ongeveer 2 tot 9% van de volwassenen last hebben van slaapapneu. Het grootste deel van de mensen die aan slaapapneu lijden gaan echter heel hun leven door zonder diagnose.
Veel mensen die last hebben van slaapapneu worden wakker en voelen zich niet uitgerust, wat weer kan leiden tot andere bijwerkingen. Slaapapneu is normaal iets wat zich op de lange termijn aanhoudt. Gelukkig kan het op veel verschillende manieren behandeld worden. In deze blog leggen we uit wat slaapapneu is, wat de symptomen en oorzaken zijn en leer je meer over de diagnose en behandelingen van slaapapneu.
Wat is slaapapneu?
Slaapapneu is een aandoening aan de luchtwegen die in zowel kinderen als volwassenen wordt bevonden. Wanneer je last hebt van slaapapneu valt als het ware de bovenste luchtweg compleet of gedeeltelijk dicht tijdens het slapen. Dit maakt het moeilijker om te ademen en kan een groot effect hebben op de kwaliteit van je slaap en die van je partner aangezien het vaak gepaard gaat met snurken en vergelijkbare geluiden. Je kan het vergelijken met door een rietje te ademen.
Wanneer je wakker bent kan je jezelf hier aan aanpassen aangezien je je ademhalingsfrequentie kan verhogen. Wanneer je slaapt is dit echter anders. Je hebt dan niet dezelfde mechanismen die er voor zorgen dat je sneller gaat ademen, dus word je vaak wakker. Slaapapneu komt doorgaans het meest voor bij oudere mannen, maar het kan ook zeker bij vrouwen en kinderen voorkomen.
Slaapapneu wordt ook vaak afgekort tot OSA, Obstructief Slaap Apneu.
Symptomen van OSA?
Slaapapneu kan vele gevolgen en bijwerkingen hebben in je dagelijks leven. Vaak resulteert het in mindere energie of een duf gevoel hebben gedurende de dag. Mensen die last hebben van slaapapneu hebben vaak last van de volgende symptomen:
- Hard snurken
- Rusteloosheid gedurende de nacht
- Slapeloosheid of vaak wakker worden
- Wakker worden met het gevoel alsof je stikt
- Levendige of bedreigende dromen
- Slaperigheid overdag
- Weinig concentratie
- Minder cognitief vermogen
- Veranderingen in stemming
Wat zijn de oorzaken van slaapapneu?
Er zijn verschillende studies die aantonen dat er correlaties zijn tussen geslacht, leeftijd en gewicht die een toename in het risico op slaapapneu kunnen veroorzaken. De meeste veelvoorkomende risicofactoren zijn:
Leeftijd en geslacht
Mannen hebben ongeveer twee tot drie keer zoveel kans op slaapapneu dan vrouwen. Dit verschil tussen mannen en vrouwen lijkt echter te verdwijnen nadat vrouwen de menopauze hebben gehad. Ook neemt het risico op slaapapneu toe met leeftijd. Tot je 50e en 60e jaar neemt het risico op slaapapneu ook toe maar vlakt daarna af.
Rol van overgewicht bij slaapapneu
Er zijn verschillende studies die een sterke correlatie hebben bevonden tussen een hogere BMI (BMI – de verhouding tussen je lichaamsgewicht en je lengte) en de kans op slaapapneu. Een studie bevond bijvoorbeeld dat wanneer mensen slechts 10% in gewicht toenamen ze zes keer meer kans hadden op slaapapneu
Bovenste luchtweg abnormaliteiten
Mensen hebben meer kans op slaapapneu wanneer ze andere abnormaliteiten hebben in de bovenste luchtwegen. Denk hierbij aan abnormaal grote kaakbotten of grote amandelen.
Dikte van de nek
Mensen met een grotere nek (ongeveer 43 centimeter omtrek bij mannen of 40 centimeter bij vrouwen) hebben ook een grotere kans op slaapapneu.
Aanvullende risicofactoren op slaapapneu
Er zijn een aantal factoren die nog bestudeerd worden, maar een mindere mate van correlatie hebben. Deze factoren zijn onder andere:
Familie
Genetische aanleg zoals de structuur van je hoofd en nek maar ook familie die veel last heeft van snurken of slaapapneu kunnen voor een toename in het risico op slaapapneu zorgen.
Roken
Mensen die veel doen roken hebben ongeveer drie keer zo veel last op slaapapneu dan niet-rokers.
Verstopte neus
Mensen die last hebben van verstopping van de neus hebben ongeveer twee keer zo vaak last van slaapapneu. Het is echter nog niet duidelijk of het dan beter wordt wanneer de verstopping van de neus minder wordt.
Voorafgaande aandoeningen spelen ook een factor bij het risico op slaapapneu. De volgende aandoeningen kunnen ook een correlatie hebben en voor een verhoogd risico zorgen, maar tot welke mate is nog niet zeker:
- Type II diabetes
- Brandend maagzuur (Gastro-oesofageale refluxziekte)
- Cardiovasculaire ziekten
- Parkinsons
- Zwangerschap
- Hypothyreoïdie
- Chronische longaandoeningen.
Diagnose
Wanneer je je consistent moe of futloos voelt overdag is het altijd een goed idee om je dokter een bezoek te geven. Je dokter helpt je dan om te kijken wat er aan de hand is en om een stappenplan op te stellen.
Vragen die je jezelf alvast kan stellen zijn:
- Hoe ziet je slaapritme er uit doordeweeks en in het weekend?
- Hoe lang duurt het voordat je in slaap valt?
- Gebruik je hiervoor medicatie?
- Heeft iemand je verteld dat je veel snurkt?
- Word je soms plotseling wakker midden in de nacht met angst of paniek?
- Word je vaak in de nacht wakker?
- Hoe voel je je wanneer je wakker wordt?
- Heeft iemand in je familie slaapaandoeningen of slaapapneu?
Na het in kaart krijgen van je slaap en je slaapritme ga je samen met de dokter kijken naar een behandelingsmethode.
3 behandelingen voor obstructief slaapapneu
Wanneer je consistent symptomen ervaart van slaapapneu is het slim om met een dokter of andere professional te praten over behandelingsopties. Afhankelijk van je symptomen kan de dokter je een slaapstudie aanbevelen, ook wel een polysomnogram genoemd. Dit is een pijnloze procedure dit vaak plaatsvind in het ziekenhuis of een slaaplab.
Afhankelijk van het resultaat wat uit de studie komt kan de dokter een van deze verschillende methoden aanbevelen om de symptomen van slaapapneu te behandelen:
Continuous Positive Airway Pressure therapie (CPAP):
CPAP therapie is de meest voorkomende manier om slaapapneu te bestrijden. Het kan namelijk gebruikt worden voor mensen met zware symptomen, maar ook voor mensen met minder ernstige symptomen. Voor deze behandeling moet je gedurende de nacht een masker dragen. Dit masker zorgt er voor dat er een constante stroom van lucht in de luchtwegen blijft. Dit zorgt er dan voor dat het verzwakken of inzakken van de luchtwegen niet kan plaatsvinden.
Sommige machines komen ook met luchtvochtigheidregulators om het ademen makkelijker te maken.
Sommige mensen reageren niet zo goed op CPAP therapie of zijn er intolerant voor. In dat geval bestaat de optie van Bi-level Positive Air Pressure (BiPAP) nog. Dit is hetzelfde principe maar in plaats van dat er een constante stroom van lucht in de luchtwegen blijft, zorgt dit masker er voor dat er sporadisch lucht door de luchtwegen gaat met intervallen.
Oraal apparaat
Een mondstuk kan ook aanbevolen worden voor mildere slaapapneu symptomen, zowel als snurken. Deze apparaten vallen in twee verschillende categorieën. Er zijn apparaten die er voor zorgen dat de kaak naar voren komt zodat er meer ruimte in de luchtwegen komt. Daarnaast zijn er ook apparaten die de tong vastpakken en er voor zorgen dat hij terugvalt in de luchtwegen. De meeste van deze apparaten zijn gewoon te vinden in de apotheek en heb je geen recept voor nodig, maar toch is het altijd goed om met je dokter te kijken wat de beste oplossing voor jou is.
Operatie
Doktoren kunnen een operatie aanbevelen wanneer orale apparaten en methodes zoals een CPAP masker niet werken. Operatie komt het vaakst voor bij mensen die anatomische deformiteit hebben die bijdragen aan luchtwegblokkade. Er wordt hierbij weefsel verwijderd afhankelijk van wat de blokkade veroorzaakt. Bij kinderen met slaapapneu worden bijvoorbeeld vaak de amandelen verwijderd.
Conclusie
Slaapapneu is een veelvoorkomend probleem bij mensen wat er voor zorgt dat de luchtwegen geblokkeerd worden en dat ademen gepauzeerd wordt. Dit kan tot een hoop andere problemen leiden aangezien slechte kwalitatieve slaap veel gevolgen heeft.
Vaak weten mensen ook zelf niet dat ze slaapapneu hebben maar is het hun partner of iemand waarmee ze samen wonen die het opmerken.
Iedereen die last heeft van slaperigheid overdag terwijl ze over het algemeen wel voldoende uren slapen zou baat hebben om een keer bij de dokter langs te gaan. Wanneer je je slaap kan fixen kan dit ook voordeel bieden op heel veel andere aspecten van je leven.
Wil je meer blogs lezen en je slaap optimaliseren? Klik dan hier.